پژوهش های میثاق با انقلاب
«معارف فقهی و تمدنی انقلاب اسلامی»

پژوهش های میثاق با انقلاب «معارف فقهی و تمدنی انقلاب اسلامی»

دولت تمدن‌ساز و بازمهندسی حکمرانی دینی در عصر رسانه‌های دیجیتال

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار دانشگاه لرستان
2 دانش پژوه رشته علوم تربیتی موسسه امام خمینی
3 دانش آموخته سطح 3 حوزه علمیه قم
4 دانش آموخته سطح 4 حوزه علمیه قم
چکیده
در عصر تحولات شتابان فناوری و گسترش رسانه‌های دیجیتال، الگوهای حکمرانی فرهنگی و دینی با دگرگونی‌های عمیق مواجه‌اند. رسانه‌های نوین با ساختار شبکه‌ای، روایت‌محور و غیرمتمرکز خود، نظام‌های سنتی مرجعیت دینی و فرهنگی را به چالش کشیده و مناسبات قدرت، هدایت و مشروعیت را بازتعریف کرده‌اند. در این بستر، دولت اسلامی ناگزیر از بازاندیشی در سازوکارهای حکمرانی دینی است تا بتواند در عرصه دیجیتال، هویت و هدایت دینی را در قالبی نو سامان دهد. رسانه امروز صرفاً ابزار اطلاع‌رسانی نیست، بلکه به نهاد معنا‌ساز و مشروعیت‌بخش بدل شده است. ازاین‌رو، درک نسبت میان ولایت فقیه، نظریه امامت و ساختار رسانه‌ای معاصر برای تداوم مشروعیت دولت اسلامی ضرورت دارد. بدون بازمهندسی این نسبت، خطر فروکاست دین به امر فردی و گسست از هدایت ولایی در فضای مجازی افزایش می‌یابد. این پژوهش با رویکردی تمدنی می‌کوشد الگویی از حکمرانی دینی رسانه‌ای بر پایه‌ی مبانی ولایت فقیه و نظریه امامت ارائه دهد تا ضمن پاسخ‌گویی به اقتضائات فضای مجازی، زمینه‌ساز تحقق تمدن نوین اسلامی باشد. کارآمدی دولت تمدن‌ساز در عصر دیجیتال، در گرو بازتعریف رسانه به‌عنوان نهاد هدایت‌گر و طراحی سیاست‌های فرهنگی هوشمند است که پیوندی فعال میان هدایت ولایی و ساختار شبکه‌ای جامعه برقرار سازد. روش تحقیق، تحلیلی ـ اسنادی با بهره‌گیری از منابع دینی، نظریه‌های حکمرانی، و تجارب فرهنگی جمهوری اسلامی ایران است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که بازمهندسی حکمرانی دینی از طریق تلفیق راهبردهای تمدن‌ساز، ولایت رسانه‌ای، و مشارکت امت در تولید گفتمان ایمانی، می‌تواند ضمن بازآفرینی هویت دینی در فضای مجازی، زمینه‌ساز اقتدار نرم جمهوری اسلامی در سطح امت اسلامی باشد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات